|
AKCİĞER KANSERİ
Akciğer kanseri akciğerin yapısında bulunan hücrelerin kontrolsüz olarak çoğaldığı bir hastalıktır. Hastalık ilerledikçe çoğalan hücreler çevre dokuları istila eder.
Erkeklerde en sık görülen kanser çeşidi akciğer kanseridir. Kadınlarda da sigara alışkanlığının yaygınlaşmasına bağlı olarak giderek artmaktadır. Türkiye’de her yıl 20bin kişi akciğer kanserine yakalanmaktadır.
Akciğer kanserine neden olan faktörlerin başında sigara gelmektedir.(%80-%90). Sigara içimi ile akciğer kanseri arasında direkt bir ilişki vardır. Kişinin sigara içmesi yanında başkalarının içtiği sigara dumanına maruziyette hastalık açısından önemlidir. Diğer faktörler, radon gazı (%10), ağır metaller, asbest ve kirli havadır. Ayrıca geçirilmiş tüberkülozdan kalan nedbe dokusu üzerinde de akciğer kanseri gelişebilmektedir.
Hastalığın Belirtileri : Öksürük, balgam, kan tükürme, akciğer iltihabı, ses kısıklığı, tümörün basısı sonucu oluşan yüzde ve boyunda şişlik, iştahsızlık, kemiğe yayılım sonucu oluşan kemik ağrıları, beyine yayıldığında nörolojik bulgular ve karaciğere yayıldığında oluşan karın şişliğidir. En sık görülen belirti öksürüktür, ama sigara öksürüğü zannedilerek önemsenmez. Kan tükürme hastayı doktora getiren en önemli belirtidir.
Tanı : Bütün kanser türlerinde olduğu gibi erken tanı önemlidir. Bu nedenle yukarıdaki belirtilerin bir veya birkaçı ortaya çıktığında mutlaka doktora başvurulmalıdır. Hastalık ilerledikçe tedavi güçleşir hatta imkansız hale gelir. Tanı araçları şunlardır :
1) Göğüs Röntgeni ( Akciğer Grafisi )
2) Toraks BT ( Göğüs Tomografisi )
3) Balgam Sitolojisi ( Balgamda kanser hücresi aranması )
4) Bronkoskopi : Ağız ve burundan bir cihazla girilerek akciğerin direkt olarak gözlenmesi, bir şüphe durumunda biyopsi ve / veya lavaj alınması işlemidir.
5) Diğer organlara yayılımı araştırmak için de kemik sintigrafisi, ultrasonografi ve beyin tomografisi yapılabilir.
Akciğer kanserinin çeşitleri vardır. Hücre grubuna göre ikiye ayrılır.
1.Küçük hücreli akciğer kanseri
2.Küçük hücreli olmayan akciğer kanseri
Küçük hücreli olmayan akciğer kanseri de kendi arasında üçe ayrılır.
a)Adeno karsinom
b)Yassı epitel hücreli karsinom
c)Büyük hücreli indifferansiye karsinom
Her tip akciğer kanseri farkı şekillerde yayılım gösterir,tedavi şeklide farklıdır.
Tedavi :
Hastanın yaşına,hastalığın patolojik tipine,büyüklüğüne ve yayılımına göre değişir. Genellikle üç çeşit tedavi yöntemi vardır. Hastalara bunlardan bir veya birkaçı uygulanır.
a)Cerrahi ( Tümör dokusunun ameliyatla çıkarılması )
b)Kemoterapi ( İlaç tedavisi )
c)Radyoterapi ( Işın tedavisi )
Tedavi yöntemlerinin hepsi önemli derecede yan etkiye sahiptir.Bu nedenle hastalar düzenli takip edilirler. Kontrollerde hastalığın seyri, yayılımı ve uygulanan tedaviye bağlı yan etkiler değerlendirilir. Ciddi bir hastalıkla yaşamak hasta içinde kolay değildir.Hastada tıbbi ve fiziksel değişiklikler yanında psikolojik sorunlar da oluşabilir. En iyisi başta sigara olmak üzere akciğer kanserine neden olan risk faktörlerinden uzak durmaktır.
Uz.Dr.Nihat YAZICI
Göğüs Hastalıkları Uzmanı
|